Çeksan Tersanesi

Üç kuşaktır gemi inşa ve tamir-bakım işleri yapan Bayrak ailesinin bir işletmesi olan Çeksan Tersanesi, Tuzla’daki kızaklarından bugüne kadar 46 gemiyi denize indirdi.
Krizle birlikte üç gemi siparişi iptal edilen tersane, tamir-bakım işleriyle faaliyetlerini sürdürüyor.

Bayrak ailesi tarafından yönetilen Çeksan Tersanesi, sektörde 40 yıllık deneyime sahip. Haliç kıyısındaki çekek yerinde küçük tonajlı gemi inşaası ve tamir-bakım işleri yapan firma, 1986 yılında Tuzla’ya taşındı. Tersane, çeşitli tip ve tonajlarda tanker, nehir gemisi, kuru yük gemisi, feribot, balıkçı gemisi ve römorkör gibi değişik tiplerde 46 gemi inşa etti. 17 bin metrekare alan üzerine kurulu Çeksan Tersanesi’nde, 130x24 metre ve 100x18 metre boyutlarında iki kızak ve 145 metre uzunluğunda, 21,5 metre eninde, 6500 ton kaldırma kapasitesine sahip bir yüzer havuz bulunuyor. Toplam 2 bin metrekare kapalı alana sahip tesiste, 10 ton ile 100 ton arası kaldırma kapasiteli vinçler operasyonlarda kullanılıyor. Atölyelerde CNC plazma kesme makineleri, otomatik kaynak makineleri, 500 tonluk pres, torna, sac büküm makineleri ve çeşitli vinçler kullanılıyor. Yıllık 7 bin 500 ton çelik işleme kapasitesine sahip tersane, 25 bin dwt’a kadar olan gemilere tamir bakım hizmeti veriyor. Bayrak ailesinin bir diğer kuruluşu olan Yalova’daki Bayrak Tersanesi’nin henüz tüm yatırımları tamamlanmadı. 80 bin metrekare alan üzerindeki tersane yıllık 6 bin 500 ton çelik işleme kapasitesine sahip olacak.
2003 yılında ISO 9001 belgesi ile kalite standardını tescil ettiren Çeksan, yenilikçi teknolojilere ve modern gemi yapımı tekniklerine yatırım yapıyor. Çevreye ve güvenliğe verdiği önemi kurum politikası haline getiren tersane, OHSAS: 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Standartları ve ISO: 14001 Çevre Yönetim Standartları sertifikalarına sahip. Çeksan ayrıca 2007 yılında yılın en iyi tersanesi olarak Altın Çıpa ile ödüllendirildi.
Çeksan’ın proje teslim ettiği firmalar arasında Arkas Denizcilik, Stock Tanker, Türk Deniz Kuvvetleri, Vassilev Maritime, Albros Denizcilik, Aygaz, GESTAŞ, Bayraktar Denizcilik, İDO, Baltdraga JSC, Atasoy Grup, Trans Marine, Densa, Spianada Gemi İşletmeciliği ve Arif Kalkavan Oğulları Gemicilik gibi önemli firmalar yer alıyor.
Çeksan Yönetim Kurulu Üyesi Başaran Bayrak, tersanenin kuruluşundan bugüne kadar olan çalışmaları hakkında dergimize şu bilgileri verdi:
“Yaklaşık 40 yıla yakın bir tersane geçmişimiz var. Üç kardeşiz,  Abim Murat Bayrak Çeksan Yönetim Kurulu Başkanı olarak, kardeşim İlhan ve ben Yönetim Kurulu Üyesi sıfatıyla Çeksan’ın ana hissedarlarıyız. Anonim şirket olduğu için ailemizden diğer bireylerin de küçük de olsa Çeksan’da ortaklığı var. Bu arada ailemizin üçüncü kuşak üyeleri olarak bir oğlum Gemi İnşa Mühendisi, diğeri Gemi İnşa Teknisyeni olarak bizimle çalışıyorlar.”
“Çeksan’ın kuruluşu 1950’li yılların sonlarına dayanıyor.  Babam Habib ve kardeşi Ferşat Bayrak’ın kurduğu Haliç’in kıyısındaki çekek yeri, 1980’li yıllara kadar faaliyetlerini sürdürdü. Abim Murat Bayrak, 1970’li yıllarda sac işlerine başladığı dönemde Çeksan’ı limited şirket olarak kurdu. Çelik konstrüksiyon ve tamir işleriyle birlikte küçük çaplı 150-200 tonluk gemiler inşa etmeye başladık. 1980’li yıllarda firmamızı anonim şirket haline getirdik. 1981 yılında Anadolu Deniz İnşaat Kızakları’nın olduğu yerde iki adet 3.500 tonluk gemi inşasına başladık.1986 yılında yapılan yer tahsisi doğrultusunda tersanemizi bugün olduğu yere taşıdık.1998 yılında yüzer havuz satın aldık. İki gemi inşa kızağımız ve havuzumuzla birlikte yeni inşanın yanı sıra gemi tamir-bakım işleri yapıyoruz.”
“Haliç’te yaptıklarımızı saymazsak bugüne kadar 46 yeni gemi inşa edip, armatörlere teslim ettik. 2002 ve 2008 yılları arasında çok yoğun çalıştık. Azeri Rus ortaklığıyla faaliyet gösteren bir firmaya 10 adet nehir tipi gemi yaptık. İsveçli bir firmaya 4 gemi inşa ettik. Gerçekleştirdiğimiz standartlara uygun projeler İsveç Denizcilik Enstitüsü (Swedish Maritime İnstitute) tarafından beğeniyle karşılandı, enstitüden teşekkür belgesi aldık. 2004 yılında Norveç’e bir trol gemisi teslim ettik. İDO’nun Sirkeci Harem arasında sefer yapan 4 arabalı vapurunu inşa ettik.”

İstemeden de olsa gemi çalıştırmaya başladık
“2007 yılında hazıra iki tanker yapıp, bitince satmayı planladık. 8400 tonluk iki kimyasal tankerin inşasını tamamladık. Global krizle birlikte markette gemi fiyatları düşünce, tankerlerimize uygun fiyatla alıcı bulamadık. Bunun üzerine 2009 yılının Mart ayında bu gemimizi servise sokup, çalıştırmaya başladık. İkinci tankerimizin de deniz testlerini tamamladık, çalışma iznine yönelik prosedürler devam ediyor. Şubat ayında bu tankeri de servise sokacağız. Yani istemeden de olsa iki tankerle gemi işletmeciliğine başlamış olacağız. Tankerlerin yönetimini anlaştığımız bir firma yapacak.”

Dört gemi kontratımızdan üçü iptal edildi
“Geçmiş dönemde Türkiye’ye gelen gemi talepleri ağırlıklı olarak tanker yönündeydi. Bu doğrultuda biz de tanker inşasında ihtisas sahibi olduk. Ama yaptığımız işleri tankerle sınırlı tutmadık. Kimyasal tanker, ürün tankeri, kuru ve dökme yük gemilerinin yanı sıra düşük draftlı nehir tipi gemiler, kosterler, küçük yolcu feribotları, açık deniz balıkçı gemileri ve römorkörler yaptık. 10 nehir gemisi, 20’ye yakın koster ve küçük tonajlı tanker, bir balıkçı gemisi, 10 civarında tanker ve 5 adet kuru yük gemisi inşa ettik. Bu ürünlerin hepsinde ciddi tecrübeler edindik.”
“Şu an tersanemizde yeni inşa gemimiz yok. En son Fatma Ana isimli kendi gemimizi suya indirdik. Tersanede bu geminin donanım işleri bitmek üzere, yakında sefere çıkacak. 2009 ve 2010 yıllarında kendi gemimiz dışında yeni inşa projemiz olmadı. 2007 yılında imzalanmış 4 gemi kontratımız vardı. Bunların bir tanesini gerçekleştirdik ama krizle birlikte 3 kontrat iptal edildi. Maalesef bu gemileri inşa edemedik. Krizle birlikte tamir-bakım işlerimiz ağırlık kazandı.”
“2009 yılında 40’ın üstünde gemiye tamir-servis hizmeti verdik. Kapasitemizi ciddi oranda küçülttük. 2008 yılında tersanemizde alt yüklenicilerle birlikte fiilen çalışan sayısı 650 kişiydi. Bugün bu sayı 100 civarında. Ciddi bir iş kaybı yaşandı. Yalova Tersaneler Bölgesi’ndeki Bayrak Tersanesi yatırımımızın tümünü tamamlayamadık. 2008, 2009 yıllarında daha geniş ve verimli çalışma alanı olan bu tersanemizde gemi blokları inşa ettik. Piyasaların açılmasıyla birlikte yarım kalan tersane yatırımını da tamamlayacağız.”

Düşük kâr marjıyla da olsa sipariş almaya çalışıyoruz
“Kriz sürecinde yurt içinden hiç sipariş gelmedi. Biz daha çok Avrupalı müşterilere hitap ediyoruz. Yurt dışından siparişe yönelik teklifler alıyoruz. Ancak Avrupa’da hala daha çok ciddi finansman sorunu yaşanıyor. Armatörler finansman bulamadıkları için projelerini hayata geçiremiyorlar.  Gemi talebinde de değişikliler oldu. Biz de bu yönde offshore, açık deniz gemileri, feribot ve hayvan gemileri inşasına yönelik olarak Kuzey Avrupa ülkelerine teklifler veriyoruz. Halen teklif verip, cevap beklediğimiz projeler var. Ama tüm dünyada yaşanan finansal sorunları aşmada zorlanıyoruz.”
“Çeksan olarak kriz öncesinde genişleyen pazara göre hareket edip, gerekli altyapı yatırımlarını tamamlayarak tam donanımlı bir tersane kurduk. Kar marjımızı aşağıya çektik. Bu geçiş döneminde düşük kar marjıyla da olsa sipariş almak için çaba harcıyoruz. Bu dönemin geçmesini ve eski performansımıza kavuşmayı bekliyoruz.”

Geri